Home > Communicatie > Interviews R. Schalken > Hier ligt ons levenswerk


22-09-2013
Hier ligt ons levenswerk
‘BoerENbuur’ heet de landelijke actie, die als doel heeft ondersteuning van biologische boeren om klimaatneutraal te worden door te investeren in zonnepanelen op boerenschuren. Biologische zorgboerderij De Locatie is een van de deelnemers, gelegen in de fraaie natuur van De Gemeint (nr. 3) in Vlijmen, bij het Engelermeer aan de rand van ’s-Hertogenbosch. Een bijzondere plek waar duurzaamheid, zorg voor kwetsbare jongeren en maatschappelijk verantwoord ondernemen op verrassende wijze gecombineerd worden.

De grondleggers van deze biologische zorgboerderij: Bernadette van den Akker en Wim Habraken zien in deelname aan boerEnbuur een uitgelezen kans om het winkeltje met biologische producten meer bekend te geven, klanten aan zich te binden, verhoging van de educatieve functie in een volwaardige opleidingsplaats voor jongeren en daarnaast klimaatneutraal worden en als het kan ook nog extra energie opwekken. “Ook al levert terugleveren geen cent op, alles beter dan kolen verbranden. Wij zijn altijd al voor groene stroom geweest, ook toen we nog in de stad woonden”, zegt boer Wim, grafisch vormgever en kunstenaar.

Permacultuurtuin
Alles bij De Locatie ademt de sfeer van terug naar de natuur, eerlijkheid en idealisme uit.”

Een rondleiding over het terrein maakt duidelijk dat jongeren zich hier kunnen
ontplooien met buitenactiviteiten en/of avontuurlijk bezig zijn, zoals vuurtje stoken in de Tipi-tent, trampolinespringen, houthakken, koken in de mobiele ‘Pipowagen’, dieren verzorgen, koeien melken of gezellig ‘chillen’ in de Ger-tent of de kantine die met de hulp van jongeren gebouwd is op het terrein.
Dat geldt ook voor de winkel. “Die is gebouwd met en door jongeren, die zelf ook de winkel draaien met ondersteuning van enkele vrijwilligers”, vertelt Bernadette. Ze somt producten op als: kruidenazijn, jam, siroop, yoghurt, karnemelk, boter, eieren, vlierbessensap, honing, groente en fruit. “Er wordt weleens een koe geslacht en het vlees verkopen we ook in de winkel. Ja, alles biologisch. Het is hier eten wat de pot schaft.” Naast de winkel scharrelen kippen en snuffelen konijntjes onder de schaduw van een notenboom, schuin tegenover een schuur en kas. “Van de druiven maken we druivensap en uit de walnoten persen we zelf walnotenolie, een delicatesse”, zegt Bernadette. In de wei wentelen varkens zich in de modder, graast de geit en lopen koeien en paarden. Sommige fruitbomen zijn gestut, het is duidelijk pruimentijd op De Locatie. Trots wijst Bernadette op de permacultuurtuin, waar alles een half jaar geleden op verschillende hoogtes en in verschillende lagen is aangeplant en van groente, struik naar bomen is opgebouwd. De tuin moet uitgroeien tot een zelfvoorzienende, vruchtbare, eetbare en natuurlijke tuin waar alles lekker door elkaar mag groeien en gedijen. Niet te verwarren met de moestuin van De Locatie, waar veel planmatiger gewerkt wordt.

Hooi op de vork
De Locatie is een onderneming die uitgaat van de mogelijkheden van jongeren, ze stimuleert om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en de kans biedt om werkervaring op te kunnen doen. Er wordt dagopvang geboden en jongeren kunnen er (tijdelijk) wonen. Het accent ligt, ook in de media, op bijzondere jeugdzorg en de kleinschalige boerderij met streekproducten is een beetje een ondergeschoven kindje. Dat je er biologische producten kunt kopen, dat De Locatie al enkele jaren meedoet aan boerENbuur is bij de gemiddelde Heusdenaar niet bekend. Op de daken van de winkel en de stal liggen al 36 zonnepanelen en op de boerderij en de kantine 2 zonneboilerssystemen. Bij de boerderij is het systeem gekoppeld aan een aardwarmtepomp, vier gesloten bronnen van 80m diep voor de opslag van warmte. Kennelijk dus niet genoeg. “Wij hebben geen gas”, zegt Wim. “De aardewarmtepomp verbruikt veel elektriciteit, we zijn met veel gebruikers die warm water en licht nodig hebben en koken.” Het jaarlijks verbruik is onbekend. “De meter is kapot geweest, dus ik weet het niet, maar wel dat we nog niet energieneutraal kunnen ondernemen. Bij de start van De Locatie hebben we hier al zonnepanelen geïnstalleerd, onder het motto dat als iedereen op elkaar wacht, het niet opschiet. Ik wil nu zoveel zonnepanelen plaatsen, als het moet op het land, zoveel dat ik zelf producent kan worden.

Het liefst wil ik ook met windmolens gaan beginnen, in samenwerking met particulieren en/of bedrijven, want we lopen nu wel tegen de grens van onze eigen organisatiemogelijkheden aan. Een boer moet niet teveel hooi op zijn vork nemen.”

Streekwinkel ‘Vers van den Akker’

Terug naar de boerENbuur-actie. Wim Habraken legt uit: U geeft € 125,- voor investering in zonnepanelen en krijgt daarvoor € 150,- aan streekproducten uit onze winkel terug door middel van wekelijkse groentepakketten. Wij werken samen met de Duinboeren, die een aanvulling geven op ons eigen assortiment.”
Ter waarde van € 5,- per week sluiten mensen een abonnement af voor afname van een groente/fruit/eieren-pakket. In overleg zijn allerlei combinaties mogelijk en is de duur van het contract afhankelijk van de snelheid waarmee klanten producten, in verschillende samenstellingen, willen afnemen. De pakketten met streekproducten worden op vrijdag samengesteld. De winkel is geopend op woensdag, vrijdag en zaterdag van 10.00 tot 15.00 uur.”

Zwaard van Damocles
Het succesverhaal van De Locatie wordt overschaduwd door de Randweg van Vlijmen. Wim Habraken: “Er zou hier een ecoduct komen en in eerste instantie ook een doorgang voor fietsers en voetgangers, maar ik vrees dat het niet doorgaat. Nu wordt gesproken over alleen een gat, een duiker voor het geval hoogwater er door moet (HoWaBo).” Geen mogelijkheden meer voor fauna, voetganger en fietser om zich van de Gemeint (Vlijmen) naar de Gement (Vught) en omgekeerd te verplaatsen en dat vinden ze zeer jammer en onbegrijpelijk. “In eerste instantie was er sprake van een klaverblad bij de A59 en afrit over ons land. Alles zou wegmoeten. Moet je nagaan wat zo’n mededeling betekent voor onze bedrijfsvoering! Het centrumplan van Vlijmen is er door, dus die randweg gaat er komen, maar waar die precies komt te liggen en aansluit op de A59 is nog onbekend. Zeer waarschijnlijk moet de boerderij afgebroken worden. Iedereen heeft meegepraat over de GOL (Gebiedsontsluiting Oostelijke Langstraat), maar bij ons zijn ze niet geweest. Dat is de arrogantie van de macht. Wij zijn er niet op uit om obstructie te plegen, maar hier ligt ons levenswerk. Wij denken en zoeken in ecologische oplossingen.”

Kampeleren
Volgens Wim was er geld gereserveerd voor een ecoduct, maar waaraan en hoe het geld nu besteed wordt, weet hij niet. “Er is nu veel minder geld en dat baart ons zorgen. Wij hebben een fantastische sociale onderneming, 11 mensen in dienst, bieden jaarlijkse begeleiding en 24-uurs- opvang aan 50 kinderen. De impact van ons bedrijf is veel groter dan de gemeente vermoedt. Op het Effect-festival, bij de viering van ons 5-jarig bestaan, kwamen 3000 mensen af.” Er zijn volgens Wim en Bernadette oplossingen denkbaar, waarbij boerderij met bijbehorende landerijen en outdoorvoorzieningen gespaard kunnen blijven. “De Locatie is ook natuur. Er gaat anders zoveel verloren. Toen wij hier begonnen hebben we 7000 bomen en struiken geplant. Ook onze permacultuurtuin kun je niet zomaar verplanten”, zegt Wim, die het kampeleren (primitief kamperen) op het terrein wil uitbreiden met half ondergrondse trekkershutjes, voorzien van Hudo’s (Houd uw darmen open). Daarnaast zijn er plannen om op termijn met de ponykar de groentepakketten te gaan bezorgen. BoerENbuur kan een groot succes worden, goed voor de zorg aan kwetsbare jongeren, de gemeenschap, de natuur en het milieu.
Voor informatie ga naar www.delocatie.nl

foto’s Ad van Kessel.

© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2018
Vogelgeluid