Home > Communicatie > Interviews R. Schalken > Interview met Margot Mulder


11-12-2013
Interview met Margot Mulder
Heusden krijgt op niet al te lange termijn een eigen Lokale Duurzame Energie Coöperatie (LDEC).De voorbereidingen daarvoor zijn in volle gang. De coöperatie hoopt binnen drie jaar 1000 leden te hebben. De gemeente Heusden is “aanjager van het project”. Wethouder Margo Mulder, met ambtelijke ondersteuning door Saskia Duives, licht een tipje van de sluier op.

De gemeente Heusden is één van de zes deelnemers aan het project met de naam: ‘Het Groene Woud energiecoöperaties’. De andere gemeentes zijn: Boxtel, Oisterwijk, Vught, Sint-Oedenrode en Schijndel. Het is een samenwerkingsverband met de bedoeling om groene energie af te nemen van bij voorkeur een lokale energieleverancier, waardoor de leden van de coöperaties tegen een concurrerend tarief groen gas en groene elektriciteit kunnen betrekken. Ook verduurzaming en vergroening van het landschap, energiebesparing en gezamenlijke inkoop van bijvoorbeeld zonnepanelen zijn actiepunten van de coöperaties.

Restwarmte
Het project heeft al enkele jaren aan voorbereiding achter de rug.
In het plan wordt steeds gesproken over ‘hernieuwbare energie’. Geen aanspreekbare term die de mensen over de streep trekt om lid van de coöperatie te worden. Wethouder Mulder: “Die term komt uit het projectplan dat bedoeld was om Europese subsidie binnen te halen, maar die term gaan we niet gebruiken. Het gaat om duurzame energie, want de fossiele brandstoffen raken op. Een goed voorbeeld van duurzame energie is bijvoorbeeld warmtekrachtkoppeling (WKK), waarbij de restwarmte nuttig wordt gebruikt.” Kunt u enkele voorbeelden geven? “Neem de metaal- en agrarische bedrijven in onze gemeente, die hebben restwarmte over. Heusden heeft nog best een grote agrarische sector. In de glastuinbouw wordt ontzettend veel energie verbruikt, maar ook weer ‘teruggewonnen’. Het is een grote factor in het productieproces, waarbij vraag en aanbod niet altijd met elkaar in overeenstemming zijn.”

Duurzame maatlat
Werkt de coöperatie alleen samen met bedrijven die duurzaam produceren? Een tuinderij bijvoorbeeld heeft restwarmte, maar produceert in dit geval niet duurzaam; maakt gebruik van bestrijdingsmiddelen. “Het wordt lastig als we alle leden van de coöperatie langs de morele duurzame meetlat gaan leggen. Zover moet je niet gaan. Het is wenselijk dat er geen bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. We gaan er vanuit dat de coöperatie bedrijven enthousiasmeert om ook op een andere manier met duurzaamheid aan de slag te gaan, bijvoorbeeld met isoleren, energiebesparing of duurzaam produceren. We noemen het een lokale duurzame energiecoöperatie, met het accent op energie, anders zou het een lokale duurzame coöperatie heten.”

Windenergie
De gemeente Heusden is een middelgrote gemeente in Noord-Brabant met een oppervlakte van 7800 hectare en rondom een dijkenring. Genoeg wind dus. U hebt in het Brabants Dagblad gezegd dat de Heusdense coöperatie zich vooralsnog zal richten op zonne-energie en niet op windenergie, onder andere vanwege provinciale regels. Daar laat u toch een kans liggen. Windenergie is veel goedkoper.
In buurgemeenten Den Bosch en Waalwijk krijgen ze het wel voor elkaar om windmolens te plaatsen. “We laten het ook niet liggen. Uit ervaringen van andere coöperaties weten we dat zonne-energie winst oplevert die je het eerste kunt behalen. In Heusden is windenergie wat lastiger, omdat het buitengebied vaak een natuurbeschermende status heeft. Maar het is niet onmogelijk en we zijn er ook mee bezig, maar het rendeert pas bij een hogere molen. Als dat het geval is, dan komt de provincie aan bod.”

Van en door leden
Voor de Heusdenaar is de oprichting van de lokale energiecoöperatie van belang. Gezamenlijk, dus lokale overheid, bedrijfsleven, dienstverlenende verenigingen en inwoners pakken dit initiatief op en gaan het uitvoeren. De coöperatie heeft voordelen voor zowel het duurzame leefmilieu als de portemonnee, met korte lijnen tussen de producent van groene energie en consument. Dat lokale aspect is van groot belang. “Belangrijk daarbij is dat we niet van bovenaf gaan opleggen dat er een coöperatie moet komen. Dat werkt niet. Het wordt iets van en door leden. Het enige wat de gemeente doet, is het proces aanjagen, net als ieder ander lid. Als lokale overheid kun je wel zaken faciliteren, maar de inspiratie en het enthousiasme moet door de partners zelf gedragen worden. We staan nog aan het begin van het proces, maar de mensen die het hart op de groene plek hebben, zitten intussen allemaal aan de gesprekstafel. Met het uitgangspunt dat duurzame energie voor iedereen bereikbaar moet zijn.”

Crowdfunding
Hoe visualiseer je een energiecoöperatie? “Een duurzame energiecoöperatie is een juridische entiteit, een vereniging waar mensen lid van zijn. Omdat het een juridische entiteit is, kan het allerlei dingen organiseren.
Stel dat een voetbalvereniging in onze gemeente zonnepanelen op het clubgebouw wil, maar een bestuur heeft dat de afschrijvingstermijn van 17 jaar te lang vindt. Met een investering via de lokale energiecoöperatie kan de afschrijving teruggebracht worden naar een termijn van 5 á 8 jaar, crowdfunding dus. Dankzij de Europese subsidie voor dit project kunnen we deskundigheid inhuren, die gaat zoeken naar wat verstandig en handig is, waar belastingvoordelen te halen zijn, subsidies aangevraagd kunnen worden. Je moet het zien als een vereniging van eigenaren die gezamenlijk investeringen doen.

Postcoderoos
De postcoderoos gaat volgens de wethouder belangrijk worden bij het opzetten van lokale initiatieven. Een postcoderoos bestaat uit een gebied met een viercijferige postcode plus aangrenzende postcodes. De postcoderoos is bedacht door de overheid en komt uit het onlangs gesloten energieakkoord.
Kleinverbruikers die in coöperatief verband duurzame energie opwekken én in de postcoderoos rondom de betreffende duurzame-energie-installatie wonen, krijgen een korting op de energiebelasting voor ieder opgewekt kWh. Bijvoorbeeld mensen zonder goed dak kunnen dus voortaan hun zonnepanelen in een aangrenzend postcodegebied plaatsen. “Dan wordt er vóór de meter afgerekend”, zegt de wethouder.

Publieksavond
Momenteel is de Heusdense initiatiefgroep druk bezig met de voorbereidingen van de officiële oprichting van de coöperatie. De samenstelling van de groep is zeer divers en loopt uiteen van Scala, Woonveste, ZLTO, Heusdens Bedrijvenplatform, Rabobank, individuele bedrijven, sportverenigingen, de Agrarische Natuur Vereniging tot de natuur- en milieuvereniging. “We hebben al voorlichting gegeven bij het Heusdens Bedrijven Platform. Zonder vraag geen aanbod.
In de gemeente Dongen is een werkgroep van ondernemers die samen aanbod en vraag op elkaar afstemmen en met concrete aanbiedingen komen. Doel van de LDEC daar is mede om het geld in de lokale gemeenschap te houden, goed voor de lokale economie, het werk dat lokaal blijft en voor het waarborgen van de kwaliteit. Voor het Dongense model is software ontwikkeld, die één op één bruikbaar is voor de gemeente Heusden.”

Begin februari wordt er een publieksavond gehouden. “We verwachten veel mensen, die aan de hand van verschillende thema’s met elkaar van gedachten gaan wisselen. Rond de zomer kan de oprichting dan een feit zijn en kunnen er projecten van start gaan.”

Gemeenteraadsverkiezing
De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Komt uw partij, de PvdA, met een verkiezingsprogramma waarin de plannen met onderbouwing voor actieve deelname van de gemeente aan de lokale coöperatie staan? “Ons verkiezingsprogramma is nog in de maak. De leden bepalen wat er in komt te staan en zijn doorgaans inhoudelijk heel sterk betrokken bij het thema Duurzame Energie. Ik weet bijna zeker dat er over de lokale energiecoöperatie iets in het verkiezingsprogramma wordt opgenomen.”

Foto’s Ad van Kessel






© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2018
Vogelgeluid