Home > Communicatie > Interviews R. Schalken > Interview Joost van Balkom


15-03-2014
Interview Joost van Balkom
“Biodiversiteit geeft positieve energie”

Ze hebben onlangs stuivertje gewisseld, de voorzitter van de natuur- en milieuvereniging Harry Nijënstein en secretaris Joost van Balkom. Bij de een ligt het groene hart wat meer bij het milieu en bij de ander bij de natuur. Over samen sterk en mooie projecten vertelt de nieuwe voorzitter, die terug is van weg geweest.

“Harry heeft een drukke baan en dan is het moeilijk om je regelmatig vrij te maken voor activiteiten overdag. Het secretariaat is niet zo aan tijd gebonden.” Drie keer is scheepsrecht bij Joost, want van september 1987 tot april 1992 en maart 1997 tot april 2001 was hij al als voorzitter actief. Bij hem draait het vooral om de biodiversiteit, om “de natuur”. En dan legt hij uit: “In het verleden heb ik veel op het gebied van milieu gedaan, me bezig gehouden met asfalt, bouwprojecten, bestemmingsplannen, intensieve veehouderij etc. Ik kende alle ammoniaktabellen uit mijn hoofd. Hoeveel uren je daarmee kwijt was! En het resultaat was gering. Je kwam vaak met negatieve gevoelens uit overleg en je moest een hele lange adem hebben. Ik ga me nu gewoon lekker bezig houden met de natuur. Niet dat milieu niet belangrijk is, maar je moet ook keuzes maken. Bij biodiversiteit zie je na een jaar al resultaat. Dat geeft zoveel positieve energie.”

Educatie
Dat het veel energie geeft, wordt tijdens het interview wel duidelijk. Het enthousiasme voor bijvoorbeeld het omzetten van een maïsakker naar natuurpark in de Baardwijkse Overlaat, druipt er van af. “Het resultaat is dat er nu ongelofelijk veel vogels en bloemen zijn. Dat mensen er komen om te recreëren en dat het gebied gebruikt wordt voor educatie. Leerlingen van het d’Oultremontcollege komen een paar keer per week water- en bodemonderzoek doen en inventariseren. “ En in samenwerking met het technasium werd vorig jaar in het gebied een bijenhotel gerealiseerd.

Bloemrijk grasland
Er is meer goed nieuws. Onlangs kwam de mededeling van wethouder Margo Mulder en de Vlinderstichting dat er een vlinderveld (een idylle) mag worden aangelegd. Uit 100 inzendingen zijn 20 projecten gekozen, waaronder die in het voormalige zanddepot in de Baardwijkse Overlaat.
“De Vlinderstichting zorgt voor het omploegen en zaad. Door maaisel van bestaande graslanden in de Moerputten (project Blues in the Marches) te verplaatsen naar het afgegraven zanddepot worden zaden en insecten overgebracht en zal een landschap ontstaan van bloemrijk grasland, dat slechts een keer per jaar gemaaid hoeft te worden. Een idylle is niet alleen belangrijk voor vlinders, maar ook voor mensen. Ze kunnen er bijvoorbeeld een bloemetje plukken.” Waar komt het geld vandaan? “Het is een donatie van de Postcodeloterij, waarmee de Vlinderstichting op bloemrijke plekken zogenaamde Idylles aan legt. Ook Natuurmonumenten kan niet zonder de steun van de Postcodeloterij. Daar gaan echt miljoenen naar toe.” Een goede zaak volgens Joost. Grote kans dus dat er binnenkort in huize Van Balkom ook een lot wordt aangeschaft.

Takkenril en vlechtheggen
Met een stel mede-enthousiastelingen heeft Joost vorig jaar een heggenvlechtcursus gevolgd. “In De Zeeg is over een lengte van 220 meter een vlechtheg aangeplant met vooral meidoorn. Over een jaar of 7 kunnen we deze heg gaan inzagen. Dat houdt in dat we de takken zo omklappen en platleggen, zo vlechten dat de heg daarop uitschiet. Door de vlechtheg, die uit de Middeleeuwen stamt, mocht geen varkenskop doorheen kunnen. De voorloper daarvan, de takkenril is een heg die is samengesteld van gesnoeide takken die je stapelt tussen palen. Om de zoveel jaren moesten de mensen vroeger zo’n takkenril vernieuwen. Dat was zonde, want het hout kon je ook als brandstof gebruiken. Toen zijn ze met levend materiaal begonnen.” Prikkeldraad volgde volgens Joost de takkenril en vlechtheggen op.

Landschapsbeheer
In de ‘vrije’ natuur ligt het hart van deze geherintroduceerde voorzitter en daar vaart het landschapsbeheer in de gemeente Heusden wel bij. Iedere woensdagochtend en iedere eerste zaterdag van de maand wordt ergens in een van de natuurgebieden onder zijn leiding gewerkt. Het aanplanten van bosplantsoen, dunnen van houtopstand, het schoonmaken van poelen, het knotten van wilgen en het maaien van dijken zijn enkele van de activiteiten die de landschapsgroep uitvoert.
“In het verleden was het de prunus en nu de eikenopstand die we ruimen langs Het Drongelens Kanaal om de heideveldjes te kunnen herstellen. Afgelopen zomer bij de inventarisatie telden we op 7 plekken weer veel hagedissen en veldkrekers. We werken nauw samen met het waterschap, dat zorgt voor brandstof, veiligheidsmateriaal en bijvoorbeeld truien. Het waterschap, eigenaar van het kanaal en omliggende gronden, is de eindverantwoordelijke.”

Samen sterk
Niet alleen met het waterschap, maar ook met het Brabants Landschap, de provincie, Natuurmonumenten en de gemeente wordt volgens Joost van Balkom goed samengewerkt. “We hebben hele goede contacten met ambtenaren en bestuurders. De lijnen zijn kort. Een telefoontje is vaak al voldoende. Samen met de gemeente zijn we bezig met De Zeeg, het vlinderveld en de Heidijk. Beheren met als doelstelling om de echte waarden te behouden. En soms moet je daarbij wat water bij de wijn doen, omdat er onvoldoende geld is. In Margo Mulder hebben we een perfecte wethouder en ik hoop echt dat ze terugkomt.”
De dag voor het interview heeft Joost van Balkom een symposium bijgewoond over Samen Sterk in het Buitengebied, waaraan 86 gemeenten waaronder Heusden meedoen. Gezamenlijke aanpak van onder andere drugafval, stroperij en andere criminaliteit. “De meeste misdaden worden ’s nachts gepleegd en er is haast geen toezicht meer. Het was een goed symposium. Het belangrijkste is dat er nu nachtcontroles worden uitgevoerd en er hele korte lijnen zijn naar handhavers. Samen sta je sterk.”

Kleurspoeling
Praten met Joost van Balkom betekent informatie krijgen over de talrijke projecten die er momenteel lopen. Teveel om te noemen, met een kleine uitzondering. “Ik heb wel iets met milieu en vind bijvoorbeeld Energiek Heusden en het Repair Café prachtige initiatieven.”
Tweeëndertig jaar geleden was hij een van de oprichters van de natuur- en milieuvereniging Drunen. Nu staat hij dus weer aan het roer van een nog steeds springlevende vereniging. Op de vraag of hij vindt dat de vereniging vergrijst, zegt hij: “Welnee, de ene grijze maakt plaats voor de andere. De jeugd is met hele andere dingen bezig. De beste oplossing is misschien een kleurspoeling.”



© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2018
Vogelgeluid