Home > Educatie & PR > artikelen in de scherper
artikelen in de scherper
11-02-2012

Natuur in de gemeente: Vlijmens Ven, Nieuwkuijks Bosje, Kuijkse Wiel
In 2012 bestaat de Natuur- en Milieuvereniging gemeente 30 jaar. De vereniging zet ter ere van dit jubileum in elke maand een natuurgebied in onze groene gemeente in het zonnetje. Het natuurgebied van deze maand ligt ten zuiden van Vlijmen en Nieuwkuijk: het ‘Vlijmens Ven’, met omliggende gebieden.
We starten de wandeling bij de molen.
Heidijk en Nieuwkuijkse Wiel
We lopen via de dijk, die al in de middeleeuwenis aangelegd, naar het oosten. De dijk fungeert als verbindingszone tussen de natuur in de omgeving. In de nacht van 29-30 december 1880 brak door hoog water en storm de Heidijk door, enontstond het Nieuwkuijkse Wiel. Door een sloot die te ver doorliep was een zwakke plek in de dijk ontstaan. Door een gat van meer dan 150 meter breed stroomde water met grote kracht, en ontstond het Nieuwkuikse Wiel, 15 meter diep. De dijk is weer hersteld, maar wel met een bocht erin om de diepe locatie van de doorbraak heen.
In het wiel komen het aarvederkruid (in het water) en Gagel (in het moerassige deel) voor.
Nieuwkuijks Bosje
Aan de zuidkant van de dijk vinden we het Nieuwkuijkse Bosje. Het Bosje is een acht hectare groot gevarieerd loofbos, dat is aangelegd in het buitendijkse plas-dras gebied. Je vindt er nu bijvoorbeeld eiken, vlier- en lijsterbessen. Daarnaast komen er veel verschillende soorten paddenstoelen voor, zoals de grote parasolzwam en de vliegenzwam.
Vlijmens Ven
Vanaf de Heidijk hebben we een mooi uitzicht over het Vlijmens Ven.
Door de hoge grondwaterstanden is in dit laaggelegen gebied in het verleden veen gevormd. In de late middeleeuwen is begonnen met het uitbaggeren en turf steken, en nu kennen we het als Vlijmens Ven (ofwel veen). Tot 1850 wat het een moerassig en onbewoond gebied. Daarna teelde men er rogge en haver. Band- en griendhout uit het gebied gebruikte men vroeger in de Vlijmense mandenmakerij.
Het Vlijmens Ven is voor groot deel eigendom van Natuurmonumenten, en het is een Natura2000-gebied. Natura2000 betekent dat het onderdeel uitmaakt van beschermde natuur in de Europese Unie. Het Vlijmens Ven met daaraan aansluitend de Vughtse Gement is een verbindende schakel met andere Natura2000-gebieden als Moerputten, Bossche Broek en Loonse en Drunense Duinen.
Het iseen laaggelegen kwelgebied waar kalkrijk kwelwater afkomstig uit de Kempen en de Ardennen naar boven komt. Dat levert veel bijzondere planten en dieren op.
Bijvoorbeeld de zeldzame kranswieren, zoals doorschijnend en buigzaam glanswier. Of bijzondere waterplanten, zoals het ongelijkbladig fonteinkruid, het plat fonteinkruid, de krabbescheer, de waterviolier, het pilvaren en de drijvende waterweegbree. Op het land vinden we er onder andere de ratelaar en het duizenguldenkruid.
Ook de fauna van de kwelsloten is nog steeds goed ontwikkeld. Er komen zeldzame soorten als de watermijt, wantsen en vedermuggen voor. Naast de zeldzame kleine modderkruiper en de grote modderkruiper, komen er ook veel bekende vissoorten voor.
In deze tijd van het jaar overwinteren er veel wilde zwanen en ganzenuit Siberië en omliggende gebieden, en komen er veel eenden voor.
In 1990 zijn twee vlindersoorten in de Moerputten uitgezet. Deze kwamen daar vroeger ook voor, maar waren in ons land uitgestorven: het pimpernelblauwtje en het donker pimpernelblauwtje. Inmiddels heeft het pimpernelblauwtje zich ook verplaatst naar de ruige wegbermen en oevers van waterwegen in het Vlijmens Ven.
Op zondag 11 februari neemt Peter van der Velden u mee in een wandeling langs het Vlijmens Ven, Nieuwkuijkse Wiel en Nieuwkuijkse bosje. Verzamelen om 11.00 uur bij de Emmamolen in Nieuwkuijk.
In 2012 bestaat de Natuur- en Milieuvereniging gemeente 30 jaar. De vereniging zet ter ere van dit jubileum in elke maand een natuurgebied in onze groene gemeente in het zonnetje. Het natuurgebied van deze maand ligt ten zuiden van Vlijmen en Nieuwkuijk: het ‘Vlijmens Ven’, met omliggende gebieden.
We starten de wandeling bij de molen.
Heidijk en Nieuwkuijkse Wiel
We lopen via de dijk, die al in de middeleeuwenis aangelegd, naar het oosten. De dijk fungeert als verbindingszone tussen de natuur in de omgeving. In de nacht van 29-30 december 1880 brak door hoog water en storm de Heidijk door, enontstond het Nieuwkuijkse Wiel. Door een sloot die te ver doorliep was een zwakke plek in de dijk ontstaan. Door een gat van meer dan 150 meter breed stroomde water met grote kracht, en ontstond het Nieuwkuikse Wiel, 15 meter diep. De dijk is weer hersteld, maar wel met een bocht erin om de diepe locatie van de doorbraak heen.
In het wiel komen het aarvederkruid (in het water) en Gagel (in het moerassige deel) voor.
Nieuwkuijks Bosje
Aan de zuidkant van de dijk vinden we het Nieuwkuijkse Bosje. Het Bosje is een acht hectare groot gevarieerd loofbos, dat is aangelegd in het buitendijkse plas-dras gebied. Je vindt er nu bijvoorbeeld eiken, vlier- en lijsterbessen. Daarnaast komen er veel verschillende soorten paddenstoelen voor, zoals de grote parasolzwam en de vliegenzwam.
Vlijmens Ven
Vanaf de Heidijk hebben we een mooi uitzicht over het Vlijmens Ven.
Door de hoge grondwaterstanden is in dit laaggelegen gebied in het verleden veen gevormd. In de late middeleeuwen is begonnen met het uitbaggeren en turf steken, en nu kennen we het als Vlijmens Ven (ofwel veen). Tot 1850 wat het een moerassig en onbewoond gebied. Daarna teelde men er rogge en haver. Band- en griendhout uit het gebied gebruikte men vroeger in de Vlijmense mandenmakerij.
Het Vlijmens Ven is voor groot deel eigendom van Natuurmonumenten, en het is een Natura2000-gebied. Natura2000 betekent dat het onderdeel uitmaakt van beschermde natuur in de Europese Unie. Het Vlijmens Ven met daaraan aansluitend de Vughtse Gement is een verbindende schakel met andere Natura2000-gebieden als Moerputten, Bossche Broek en Loonse en Drunense Duinen.
Het iseen laaggelegen kwelgebied waar kalkrijk kwelwater afkomstig uit de Kempen en de Ardennen naar boven komt. Dat levert veel bijzondere planten en dieren op.
Bijvoorbeeld de zeldzame kranswieren, zoals doorschijnend en buigzaam glanswier. Of bijzondere waterplanten, zoals het ongelijkbladig fonteinkruid, het plat fonteinkruid, de krabbescheer, de waterviolier, het pilvaren en de drijvende waterweegbree. Op het land vinden we er onder andere de ratelaar en het duizenguldenkruid.
Ook de fauna van de kwelsloten is nog steeds goed ontwikkeld. Er komen zeldzame soorten als de watermijt, wantsen en vedermuggen voor. Naast de zeldzame kleine modderkruiper en de grote modderkruiper, komen er ook veel bekende vissoorten voor.
In deze tijd van het jaar overwinteren er veel wilde zwanen en ganzenuit Siberië en omliggende gebieden, en komen er veel eenden voor.
In 1990 zijn twee vlindersoorten in de Moerputten uitgezet. Deze kwamen daar vroeger ook voor, maar waren in ons land uitgestorven: het pimpernelblauwtje en het donker pimpernelblauwtje. Inmiddels heeft het pimpernelblauwtje zich ook verplaatst naar de ruige wegbermen en oevers van waterwegen in het Vlijmens Ven.
Op zondag 11 februari neemt Peter van der Velden u mee in een wandeling langs het Vlijmens Ven, Nieuwkuijkse Wiel en Nieuwkuijkse bosje. Verzamelen om 11.00 uur bij de Emmamolen in Nieuwkuijk.
31-01-2012
In december 2007 kocht de gemeente Heusden het voormalige attractiepark Land van Ooit om daarmee de regie in handen te krijgen bij de verdere ontwikkeling van het gebied. De Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMV) stond indertijd positief tegen de aankoop, omdat dit de beste garantie leek om de landschappelijke waarden van het gebied, het groene hart van de gemeente te behouden en te versterken.
Gebiedsvisie Poort van Heusden
De intentie was om in het gebied een nieuwe dagrecreatieve voorziening van landelijk formaat te ontwikkelen. In principe waren daarvoor alle gronden van het voormalige Land van ooit beschikbaar, inclusief het agrarisch bouwland in de noordoosthoek (tussen het attractiepark en het bedrijventerrein Nieuwkuijk) en de gronden aan weerszijden van de centrale oprijlaan van het landgoed d’Oultrement. Het gemeentebestuur ging voortvarend te werk, en stelde een gebiedsvisie / programma van eisen op . Daarin een landschaps(ecologische zone) met een stevig groene invulling met aandacht voor de natuur. De Poort van Heusden zou een schakel vormen in de recreatieve as tussen de vesting Heusden en Giersbergen. Een langzaam verkeersroute zou de gebieden onderling verbinden. Een deel van het gebied zou voor de inwoners van Heusden vrij toegankelijk blijven.
De gemeente zocht met de gebiedsvisie in de hand naar een grote toeristische ondernemer . Dit is, zoals bekend, niet gelukt; geen partij kon aan de minimaal gevraagde biedprijs (van 18,5 miljoen euro) voldoen.
Haalbaarheidsonderzoek andere invulling
Ons voortvarende college zoekt nu een andere invulling. In de noordoostelijke hoek van het gebied (aan de Vimmerik) wil de gemeente kleinschalige bedrijvigheid ontwikkelen. Het zuidelijk gebied aan weerszijden van de Kasteellaan is in de nieuwe visie bestemd voor woningbouw in een ruime groene opzet.
Voor het centrum van het gebied (met daarin het kasteel en het monumentale bos zoekt de gemeente een marktpartij die daar een ontwikkeling van hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit wil realiseren. Daarbij denkt de gemeente aan een toeristisch-recreatieve invulling, maar ook aan een voorziening op het gebied van zorg.
Op 22 maart 2011 stemde de gemeenteraad in met een haalbaarheidsonderzoek. Het onderzoek moet uitwijzen, of door opsplitsing en een andere invulling van het gebied een financieel sluitende exploitatie mogelijk is.
Bezwaren van NMV tegen voorstel gemeente
De voorgestelde invulling leidt tot versnippering en tast het landgoed karakter van het gebied ernstig aan. De nu gekozen beleidslijn is zuiver op financiële gronden gebaseerd, de ontwikkeling is in strijd met eerder geformuleerd beleid. In eerdere plannen zou het noordoostelijke gebied een stevige bosrand krijgen (minimaal 30 meter, 1,2 ha) dit als compensatie voor het elders in het gebied verloren gegane groen. Het zuidelijk deel van het landgoed zou zijn openheid behouden. De gemeente laat zich in haar aanpak te veel leiden door de waan van de dag, terwijl een gemeente die zich wil profileren als ‘groene gemeente’ zou moeten kiezen voor duurzaamheid en het behouden en versterken van het groene karakter van de gemeente. Wij hebben bezwaar gemaakt tegen de ingeslagen weg en vertrouwen erop, dat het College en de Gemeenteraad uiteindelijk kiezen voor voor een invulling die meer in de lijn ligt met de afspraken die in het verleden over het gebied van het Land van Ooit (Poort van Heusden) met onze vereniging zijn gemaakt.
De NMV verzoekt het gemeentebestuur daarom niet verder te gaan op de ingeslagen weg, maar te kiezen voor een duurzame oplossing waarbij de landschappelijke ecologische verbindingszone (de groene geledingszone tussen Drunen en Nieuwkuijk) behouden blijft en versterkt wordt.
Gebiedsvisie Poort van Heusden
De intentie was om in het gebied een nieuwe dagrecreatieve voorziening van landelijk formaat te ontwikkelen. In principe waren daarvoor alle gronden van het voormalige Land van ooit beschikbaar, inclusief het agrarisch bouwland in de noordoosthoek (tussen het attractiepark en het bedrijventerrein Nieuwkuijk) en de gronden aan weerszijden van de centrale oprijlaan van het landgoed d’Oultrement. Het gemeentebestuur ging voortvarend te werk, en stelde een gebiedsvisie / programma van eisen op . Daarin een landschaps(ecologische zone) met een stevig groene invulling met aandacht voor de natuur. De Poort van Heusden zou een schakel vormen in de recreatieve as tussen de vesting Heusden en Giersbergen. Een langzaam verkeersroute zou de gebieden onderling verbinden. Een deel van het gebied zou voor de inwoners van Heusden vrij toegankelijk blijven.
De gemeente zocht met de gebiedsvisie in de hand naar een grote toeristische ondernemer . Dit is, zoals bekend, niet gelukt; geen partij kon aan de minimaal gevraagde biedprijs (van 18,5 miljoen euro) voldoen.
Haalbaarheidsonderzoek andere invulling
Ons voortvarende college zoekt nu een andere invulling. In de noordoostelijke hoek van het gebied (aan de Vimmerik) wil de gemeente kleinschalige bedrijvigheid ontwikkelen. Het zuidelijk gebied aan weerszijden van de Kasteellaan is in de nieuwe visie bestemd voor woningbouw in een ruime groene opzet.
Voor het centrum van het gebied (met daarin het kasteel en het monumentale bos zoekt de gemeente een marktpartij die daar een ontwikkeling van hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit wil realiseren. Daarbij denkt de gemeente aan een toeristisch-recreatieve invulling, maar ook aan een voorziening op het gebied van zorg.
Op 22 maart 2011 stemde de gemeenteraad in met een haalbaarheidsonderzoek. Het onderzoek moet uitwijzen, of door opsplitsing en een andere invulling van het gebied een financieel sluitende exploitatie mogelijk is.
Bezwaren van NMV tegen voorstel gemeente
De voorgestelde invulling leidt tot versnippering en tast het landgoed karakter van het gebied ernstig aan. De nu gekozen beleidslijn is zuiver op financiële gronden gebaseerd, de ontwikkeling is in strijd met eerder geformuleerd beleid. In eerdere plannen zou het noordoostelijke gebied een stevige bosrand krijgen (minimaal 30 meter, 1,2 ha) dit als compensatie voor het elders in het gebied verloren gegane groen. Het zuidelijk deel van het landgoed zou zijn openheid behouden. De gemeente laat zich in haar aanpak te veel leiden door de waan van de dag, terwijl een gemeente die zich wil profileren als ‘groene gemeente’ zou moeten kiezen voor duurzaamheid en het behouden en versterken van het groene karakter van de gemeente. Wij hebben bezwaar gemaakt tegen de ingeslagen weg en vertrouwen erop, dat het College en de Gemeenteraad uiteindelijk kiezen voor voor een invulling die meer in de lijn ligt met de afspraken die in het verleden over het gebied van het Land van Ooit (Poort van Heusden) met onze vereniging zijn gemaakt.
De NMV verzoekt het gemeentebestuur daarom niet verder te gaan op de ingeslagen weg, maar te kiezen voor een duurzame oplossing waarbij de landschappelijke ecologische verbindingszone (de groene geledingszone tussen Drunen en Nieuwkuijk) behouden blijft en versterkt wordt.
10-11-2011

LEEF JE UIT OP DE NATUURWERKDAG ZATERDAG 5 NOVEMBER
Op zaterdag 5 november 2011 vindt de 11e Natuurwerkdag plaats op meer dan 300 locaties verspreid over heel Nederland. De Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden en Waterschap “Aa en Maas” nodigen hierbij iedereen uit om die dag mee te werken in het natuurgebied de Baardwijkse Overlaat in Drunen.
Een Natuurwerkdag is een dagje uitleven in natuur en landschap met bijvoorbeeld het schoonmaken van poelen, het knotten van wilgen, het onderhoud van heidevelden of het dunnen van een bos. Een nuttige en gezellige dag om met vrienden en familie gezond bezig te zijn in het landschap.
Op zaterdag 5 november van 9.00 uur tot 13.00 uur gaan wij, de Natuurvereniging samen met het Waterschap, een deel van het bos dunnen op de dijk van het Afwateringskanaal. We leggen de takken op grote stapels. In die hopen met takken nestelen in het voorjaar de merels en roodborstjes en in de winter slapen er de bosmuizen en wezeltjes. Om half elf drinken we een kop koffie met een appelflap en om kwart voor een sluiten we de werkdag af met een kop soep.
We werken in de Baardwijkse Overlaat, een schitterend natuurgebied met wielen, dijken, bossen, graslanden, houtwallen en een kanaal. Dit Afwateringskanaal met zijn dijken is een belangrijke natuurverbinding waar veel planten en dieren gebruik van maken. Omdat het talud van de dijk veel zon ontvangt, voelen vooral dieren en planten die van warmte houden zich hier goed thuis. Wrattenbijters, zandblauwtjes, wolzwevers, muizeoortjes, bonte dikkopjes, zijn zo maar een paar bijzondere namen van planten en dieren die hier voorkomen.
Maar….. de planten en beestjes hebben het moeilijk. Op de warme graslanden verschijnen struiken, gevolgd door bomen en vele bomen maken een bos. Een bos geeft heel veel schaduw waar die bijzondere planten en dieren niet zo goed tegen kunnen, ze verdwijnen.
De Natuurvereniging en het Waterschap willen dit niet en gaan daarom een stukje van dit bos dunnen. Een deel van de bomen gaan we omzagen om zo toch weer open stukken te krijgen voor die bijzondere planten en dieren.
De natuur -en milieuvereniging werkt elke week in het gebied van de Baardwijkse Overlaat. Op de woensdagmorgen maken we de poelen schoon, verzorgen wij de houtwallen, maaien wij het grasland, en planten we nieuwe bomen en struiken. Maar we hangen ook vogelkasten op voor de bonte vliegenvangers en de bosuilen. En het is niet alleen maar werken. In april beginnen we weer met vlinders en libellen kijken. We merken dat wij niet alleen zelf genieten, want als er een zonnetje is, zijn er tientallen wandelaars, mensen die foto’s maken of hun hond uitlaten in dit mooie natuurgebied. Allemaal genieten ze van dit bijzondere reservaat in de Baardwijkse Overlaat tussen Drunen en Waalwijk.
Heb je zin en tijd om mee te werken? Geef je dan op via www.natuurwerkdag.nl, en kom op zaterdag 5 november om 9.00 uur naar de Kanaalweg in Drunen, halverwege hangt een groot spandoek met Natuurwerkdag erop. En heb je nog vragen, alle informatie is terug te vinden op de site www.natuurwerkdag.nl.
Bron "De Scherper"
Op zaterdag 5 november 2011 vindt de 11e Natuurwerkdag plaats op meer dan 300 locaties verspreid over heel Nederland. De Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden en Waterschap “Aa en Maas” nodigen hierbij iedereen uit om die dag mee te werken in het natuurgebied de Baardwijkse Overlaat in Drunen.
Een Natuurwerkdag is een dagje uitleven in natuur en landschap met bijvoorbeeld het schoonmaken van poelen, het knotten van wilgen, het onderhoud van heidevelden of het dunnen van een bos. Een nuttige en gezellige dag om met vrienden en familie gezond bezig te zijn in het landschap.
Op zaterdag 5 november van 9.00 uur tot 13.00 uur gaan wij, de Natuurvereniging samen met het Waterschap, een deel van het bos dunnen op de dijk van het Afwateringskanaal. We leggen de takken op grote stapels. In die hopen met takken nestelen in het voorjaar de merels en roodborstjes en in de winter slapen er de bosmuizen en wezeltjes. Om half elf drinken we een kop koffie met een appelflap en om kwart voor een sluiten we de werkdag af met een kop soep.
We werken in de Baardwijkse Overlaat, een schitterend natuurgebied met wielen, dijken, bossen, graslanden, houtwallen en een kanaal. Dit Afwateringskanaal met zijn dijken is een belangrijke natuurverbinding waar veel planten en dieren gebruik van maken. Omdat het talud van de dijk veel zon ontvangt, voelen vooral dieren en planten die van warmte houden zich hier goed thuis. Wrattenbijters, zandblauwtjes, wolzwevers, muizeoortjes, bonte dikkopjes, zijn zo maar een paar bijzondere namen van planten en dieren die hier voorkomen.
Maar….. de planten en beestjes hebben het moeilijk. Op de warme graslanden verschijnen struiken, gevolgd door bomen en vele bomen maken een bos. Een bos geeft heel veel schaduw waar die bijzondere planten en dieren niet zo goed tegen kunnen, ze verdwijnen.
De Natuurvereniging en het Waterschap willen dit niet en gaan daarom een stukje van dit bos dunnen. Een deel van de bomen gaan we omzagen om zo toch weer open stukken te krijgen voor die bijzondere planten en dieren.
De natuur -en milieuvereniging werkt elke week in het gebied van de Baardwijkse Overlaat. Op de woensdagmorgen maken we de poelen schoon, verzorgen wij de houtwallen, maaien wij het grasland, en planten we nieuwe bomen en struiken. Maar we hangen ook vogelkasten op voor de bonte vliegenvangers en de bosuilen. En het is niet alleen maar werken. In april beginnen we weer met vlinders en libellen kijken. We merken dat wij niet alleen zelf genieten, want als er een zonnetje is, zijn er tientallen wandelaars, mensen die foto’s maken of hun hond uitlaten in dit mooie natuurgebied. Allemaal genieten ze van dit bijzondere reservaat in de Baardwijkse Overlaat tussen Drunen en Waalwijk.
Heb je zin en tijd om mee te werken? Geef je dan op via www.natuurwerkdag.nl, en kom op zaterdag 5 november om 9.00 uur naar de Kanaalweg in Drunen, halverwege hangt een groot spandoek met Natuurwerkdag erop. En heb je nog vragen, alle informatie is terug te vinden op de site www.natuurwerkdag.nl.
Bron "De Scherper"
25-05-2011
Hé gaode mee, dan gaon we ’n endje lopen. Hé hé gaode mee, de bluumkes staon weer open”. Met deze uitnodiging van de Brabantse zanger Gerard van Maasakkers kunnen wij in onze gemeente uit de voeten.
lees verder...
lees verder...
25-03-2011
De gemeente Heusden presenteert zich als “groene gemeente”. Onze gemeente heeft inderdaad een rijkdom aan groen. De Maas en de duinen, de dijken en de wielen en ook alle fraaie landschappen daartussen behoren haar toe. Water, klei en zand én hun overgangen vind je hier. Daardoor heb je in Heusden zulke verschillende en mooie natuurgebieden. Tel daarbij nog ’n groot aantal goed bewaard gebleven waardevolle cultuurhistorische elementen en er is alle reden om trots op onze omgeving te zijn.
lees verder...
lees verder...

.jpg)