Home > Educatie & PR > Lezingen


Lezingen


23-11-2011
Warandelezing
Elk jaar organiseert de Brabantse Milieufederatie in samenwerking met het Brabants Dagblad en de Universiteit van Tilburg de Warandelezing. Dit jaar vond de lezing plaats op vrijdagavond 18 november in een goed gevulde collegezaal, waaronder een aantal leden van onze vereniging, in het Warandegebouw op het Universiteitsterrein.

De spreker was oud astronaut en hoogleraar duurzame technologie Wubbo Ockels. Het thema duurzame energie.

Volgens Ockels moet je als mens durven te doen wat je raakt. Een duurzame toekomst zou ons allemaal moeten raken. Wij moeten zorgen voor de toekomst uit respect voor jongeren, toekomstige generaties en voor de aarde, waar er maar één van is en er bestaat geen reserve planeet. Wij moeten meer inzetten op innovaties, die nodig zijn voor een duurzame samenleving. Ockels merkt op dat we in moeten zetten op anders in plaats van minder, minder schrikt mensen af. Als astronaut heeft hij gezien hoe dun de atmosfeer is (20 kilometer). Daar buiten is geen leven mogelijk. We moeten zuinig zijn op deze laag. De aarde is het ruimteschip en de atmosfeer de romp. We gaan nu zeer onverantwoord met deze laag om.

De helft van de olievoorraden is inmiddels verbruikt. Ockels verwacht dat de rest binnen 20 jaar op zal zijn. Deze fossiele brandstoffen hebben er miljoenen jaren over gedaan om olie te worden en bij verbranding komt het broeikasgas vrij. Wij gaan oliedom om met onze fossiele brandstoffen. Wij mensen zijn mateloos geworden, we zouden terug moeten naar de menselijk maat en terug naar de natuur.
Toch brengt Ockels een optimistische boodschap wat betreft onze energievoorraden. De zon is er altijd en is veel duurzamer dan fossiele brandstoffen. In Nederland hebben we 100 keer meer zon dan we nodig hebben voor onze energiebehoeften. Er bestaat dus geen energieprobleem. Ockels is een groot voorstander om snel over te stappen op zonne-energie: voor verwarming van onze huizen, voor auto’s en bussen, voor boten et cetera.

Nu gaat er tien maal zoveel subsidie naar niet duurzame energie dan naar duurzame energie. Hij vindt dat wij de olie- en gasindustrie verantwoordelijk moeten maken. Zij zijn onverantwoordelijk bezig. De milieukosten zijn enorm en worden nu niet doorgerekend in de prijs van olie en gas. We staan op een achttiende plaats in Europa op het gebied van schone energie. Duitsland moet ons voorbeeld zijn. Daar werken 400.000 mensen in duurzame ont¬wikkeling, daar wordt zeven mil¬jard per jaar in verdiend.

We moeten ons meer richten op de kenniseconomie en we hebben een cultuuromslag nodig. Deze omslag zal vooral van jongeren uitgaan.
Vele bestuurders vertellen onzin op het gebied van energie-voorzieningen bijvoorbeeld over kern- en kolencentrales. Ga daar als burger tegenin.

Neem zelf ook maatregelen, wacht niet op de overheid. Leg zonnepanelen op je dak en steek de stekker in het stopcontact!

Zie voor meer informatie:www.happyenergy.nl

Marian van de Linden

18-10-2011
Heusden op weg naar mondiale duurzaamheid?
Op 29 september 2011 was Jan Juffermans te gast bij onze vereniging. Juffermans is een autoriteit op het gebied van duurzaamheid.
Hij studeerde sociologie en filosofie in Leiden. Zijn specialiteit is de Mondiale Voetafdruk.

Met de MONDIALE VOETAFDRUK wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel ruimte, grondstoffen en energie alle mensen tezamen gebruiken en hoe zich dat verhoudt tot de beschikbare ruimte, grondstoffen en energie van de aarde. In 1975 was het gebruik in evenwicht met wat beschikbaar was. In 2010 gebruikten we ruim 1,5 keer de hoeveelheid die de aarde leveren kan. Het gevolg: dieren sterven uit, planten sterven uit, grondstoffen raken op, de lucht vervuilt, de aarde warmt op, water- en voedseltekorten ontstaan, et cetera.

Met de LANDELIJKE VOETAFDRUK kunnen we het gebruik in Nederland met andere landen vergelijken. De voetafdruk wordt uitgedrukt in het aantal hectares dat beschikbaar is en/of wordt gebruikt. Voor iedere mens op aarde is er 1,8 hectare beschikbaar. Het gemiddelde gebruik was 2,7 hectare. In Nederland was het gebruik in 2010 6,2 hectare. Als iedere wereldburger zo zou leven als wij Nederlanders dan zouden er 3,4 wereldbollen nodig zijn. De VS scoorde 8,0. China industrialiseert sterk en scoorde 2,2. India had in 2010 een voetafdruk van 0,9 en Afghanistan 0,5.

Met de voetafdruk kan je vele vergelijkingen maken. Niet alleen tussen landen, maar ook tussen regio’s, gemeenten, bedrijven, personen, et cetera.
Tijdens de lezing van Jan Juffermans hebben de 50 deelnemers hun PERSOONLIJKE VOETAFDRUK gemeten. We kwamen op een gemiddelde van 4,3 hectare. De hoogste score was 8,4 en de laagste 2,0 hectare.

Wie meer van de voetafdruk wil weten, kan terecht op de volgende sites:
- www.voetafdruk.eu
- www.duurzaamheidinactie.nl
- www.ecolife.be
- www.footprintnetwork.org
- www.panda.org
- www.waterfootprint.org

Ook is een boek van Jan Juffermans beschikbaar. Het is gratis te downloaden van de site www.janjuffermans.nl.
Met het instrument van de voetafdruk in handen, dringt de vraag zich op wat we zelf kunnen doen om de aarde voor ons nageslacht in goede staat te houden. De slogan ‘denk mondiaal, handel lokaal’ stimuleert tot het nemen van verantwoordelijkheid binnen de eigen invloedssfeer: in de gemeente, in de buurt, persoonlijk. Het is een kwestie van mensenrechten. John Locke schreef in 1690: “Iedereen heeft recht op een deel van de natuur, laat genoeg voor anderen over van dezelfde kwaliteit”.

Onze persoonlijke voetafdruk wordt gevormd door alles wat we doen: eten, drinken, reizen, wonen, stoken, kopen, et cetera.
Voeding vormt een belangrijk deel van onze voetafdruk, gemiddeld circa 30%. Tips om de voetafdruk te beperken zijn onder meer:
- biologische producten,
- minder vlees, vis, zuivelproducten,
- meer plantaardig voedsel,
- voedsel uit de regio,
- voedsel van het seizoen en
- verse producten.

De noodzaak om te handelen is groot. De ontwikkelingen gaan razendsnel. We mogen niet alleen van individuele burgers, maar ook van bedrijven, gemeenten en de landelijke overheid verwachten dat er garen op de klos komt: er moeten plannen worden gemaakt en uitgevoerd om de mondiale duurzaamheid te verzekeren. Circa 30 landen – waaronder Zwitserland, Wales en Equador - werkten in 2010 met de voetafdruk. Honderden gemeenten – waaronder Londen, Barcelona en ’s-Hertogenbosch – gebruiken de voetafdruk om de duurzaamheid te vergroten. Bedrijven beginnen het belang van de duurzaam ondernemen in te zien. Sommige bedrijven voorzien hun producten van een voetafdruklogo!

Aan het einde van de avond discussieerden de deelnemers met Jan Juffermans. Ingezoomd werd op de sterke bevolkingsgroei de laatste decennia. Ieder jaar komen er 80 miljoen mensen bij! Wordt de sterk groeiende bevolkingsomvang gekoppeld aan de stijgende voetafdruk per persoon – iedereen wil zijn/haar deel van de ruimte, grondstoffen en energie - , dan wordt duidelijk dat er op twee fronten bijgestuurd dient te worden: de bevolkingsgroei en de persoonlijke consumptie.

Bij de deelnemers van de avond was ook Mark Buijs, wethouder van onder meer openbare werken, vervoer en agrarische zaken in de gemeente Heusden. Uit handen van Jan Juffermans ontving Mark Buijs een gemeentegids over de voetafdruk. In de gids staan tips om op tal van beleidsterreinen de GEMEENTELIJKE VOETAFDRUK te meten en te verbeteren. De wethouder gaf aan dat duurzaamheid zwaar telt voor de gemeente Heusden. Mark Buijs zei graag mee te willen werken aan een initiatief met de Natuur- en Milieuvereniging om tot meer duurzaamheid te komen. Hij nodigde de voorzitter van de vereniging, Harry Nijënstein, uit om in gesprek te gaan met de gemeente.

De avond werd afgesloten met een kort dankwoord van de voorzitter van de vereniging. Na praten en denken is het nu tijd voor doen! Wie neemt het initiatief?


Jeroen van der Linden

klik hier voor meer foto's

29-09-2011
Lezing over duurzaamheid en de mondiale voetafdruk
De lezing vindt plaats op donderdagavond 29 september en start om 19.30 uur en eindigt rond de klok van 22.00 uur.

Een lezing verzorgd door Jan Juffermans, voormalig beleidsmedewerker Mondiale Duurzaamheid van de Kleine Aarde in Boxtel.
De lezing start om 19.30 uur en eindigt rond de klok van 22.00 uur.
Locatie: ’t Patronaat, Nieuwkuijksestraat 106, Nieuwkuijk
De toegang is gratis. Iedereen is van harte welkom. Consumpties voor eigen rekening.

Programma:
Met behulp van een beamer zal Jan Juffermans de volgende onderwerpen behandelen:

- begrip Mondiale Gebruiksruimte
- het model van de ‘Mondiale Voetafdruk’: hoe het model werkt en hoe de verschillen eruit zien tussen de landen van de wereld en wat wij kunnen doen,
- indien gewenst meting van de eigen Mondiale Voetafdruk,
- bespreking van de resultaten van de meting en een overzicht van de vele toepassingsmogelijkheden van het voetafdrukmodel,
- vragen en discussie.


KORTE UITLEG BEGRIP MONDIALE VOETAFDRUK

We hebben maar één aarde!
Met de meetmethode van de Mondiale Voetafdruk, wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel ruimte, grondstoffen en energie we gebruiken en hoe zich dat verhoudt tot de beschikbare biocapaciteit van de aarde. Met de mondiale voetafdruk wordt alles wat we doen omgerekend naar ruimtegebruik.

De snel stijgende wereldbevolking, de toename van onze wereldeconomie en de daarbij behorende consumptie hebben ervoor gezorgd dat we sinds 1985 meer gebruiken dan onze aarde duurzaam kan opbrengen. Er is nu per persoon 1,9 ha beschikbaar. Dit is de ruimte van ongeveer drie voetbalvelden. We gebruiken anno 2010, 2,7 ha gemiddeld, berekend over alle wereldbewoners, dat is 40% teveel.
Een Nederlander gebruikt gemiddeld 4,4 ha. Wij leven dus op veel te grote voet! Inwoners van Noord-Amerika spannen de kroon, zij gebruiken gemiddeld 9,6 ha. Een inwoner van India gebruikt gemiddeld 0.8 ha.

Persoonlijke Voetafdruk:
Deze geeft inzicht in hoe jouw leefwijze zich verhoudt tot de rest van de wereld en hoe jouw leefwijze past binnen de draagkracht van onze planeet. Het meet het energie- en ruimtegebruik dat jij nodig hebt voor jouw leefstijl. Het helpt je te beseffen dat we allen betere, duurzamere keuzes moeten maken om een veilige en rechtvaardige wereld te creëren. Meten om te weten waar je het beste een bijdrage kan leveren.
Zie voor meer informatie:
www.voetafdruk.eu,
www.duurzaamheidinactie.nl,
www.footprintnetwork.org,
www.voedselvoetafdruk.nl,
www.klimaatvoetafdruk.nl,
28-03-2011
Meer vlinders in de gemeente Heusden
Met deze aankondiging traden twee enthousiaste sprekers, beiden lid van de Vlinderstichting, circa 50 belangstellenden tegemoet met een dia- en filmpresentatie in het patronaatgebouw in Nieuwkuijk.
Kars Veling opende. Hij vertelde dat er rond 1980 70 vlindersoorten in Nederland waren. Daarvan zijn er nu 20 uitgestorven, 30 bedreigd en 20 onbedreigd.
Voor het leven van een vlinder zijn vier voorwaarden essentieel:
(1)Het aanwezig zijn van waardplanten. Dat zijn planten waarop de vlinders eitjes leggen en waarop de rupsen die uit de eitjes komen zijn gespecialiseerd. Zonder waardplanten geen vlinderleven! Sommige vlindersoorten zijn van een enkele soort waardplant afhankelijk.

(2) De aanwezigheid van nectar. Nectar komt in alle bloemen voor. Vlinders zuigen het zoete sap op met hun lange roltong. Zolang planten bloeien, wordt nectar aangemaakt.

(3)Een veilige plek voor de winter. Enkele vlindersoorten trekken weg, zoals de Atlanta (Zuid-Europa) en de Distelvlinder (Afrika). Een viertal soorten overwintert als vlinder, in rusttoestand, op een beschutte plek: de Kleine Vos, de Gehakkelde Aurelia, de Citroenvlinder en de Dagpauwoog. De meeste vlinders overleven de winter als pop in struiken. Deze struiken staan altijd bij hoge bomen. Hoge bomen zijn bij de voortplanting verzamelplaatsen voor mannetjesvlinders.

(4)Warmte en beschutting. De koudbloedige vlinders voelen zich bij 30 graden Celsius optimaal. Bij deze temperatuur gaan ze vliegen. Met de stralen van de zon warmen de vlinders zich op.

Vlinders leven een dag of vijf-zes. Alle dagen zijn ze druk in de weer. In het korte leven wordt een partner gezocht (de vrouwtjes vinden de mannetjes in de toppen van hoge bomen), wordt gepaard, worden eitjes gelegd, worden eitjes gerijpt (1-2 dagen), worden eitjes afgezet (wel 200) en wordt zoveel mogelijk nectar gedronken. Per jaar zijn er twee (mei, juli) of drie (ook september) generaties vlinders mogelijk. Door hun ultrakorte leven maken vlinderouders de geboorte van hun kinderen nooit mee!

Paul Kreijger, lid van de in 2010 opgerichte vlinderwerkgroep van de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden, ging in op de doelstellingen van de werkgroep:
- inventarisatie,
- vlindervriendelijk beheer,
- extensief maaibeheer,
- educatie en
- genieten van vlinders.

Aan de hand van het Pimpernelblauwtje, de ambassadeurvlinder van de gemeente Heusden, werd de schoonheid van het voortplantingsproces en het weerbarstige maaibeheer besproken.

Als larf in het najaar gaat het Pimpernelblauwtje met de mieren mee de grond in. De hele winter blijft de larf in het mierennest. De (vlinder-)larf
doet zich tegoed aan honderden mierenlarven. En in het voorjaar piept de larf er snel tussenuit om in het ochtendgloren, als de mieren nog slaperig zijn, snel te ontpoppen om als vlinder het mierennest uit te vliegen. Kan het mooier?

In 1990 is het Pimpernelblauwtje vanuit Polen opnieuw in Heusden, in de Moerputten, geïntroduceerd. De 80 vlinders uit 1990 hebben zich ontwikkeld tot een populatie van 2000 in 2010. Dat alles ondanks een vaak falend maaibeheer. Er is vele jaren gemaaid in het leefgebied van het Pimpernelblauwtje. In 1996 kroop de vlinder door het oog van de naald. De Pimpernel, de enige waardplant van het blauwtje, werd op 9m2 na volledig weggemaaid door gemeentewerkers!

De avond werd afgerond met een prachtig, wonderlijk, fascinerend filmpje over het Oranjetipje. Joost van Balkom bedankte Kars en Paul. Met een hartelijke applaus sloten alle aanwezigen zich daar graag bij aan. Ik kijk vanaf nu anders naar vlinders.

Jeroen van der Linden

24-03-2011
Lezing ‘Meer vlinders in Heusden’
Wij organiseren samen met de Vlinderstichting een lezing over vlinders.
Kars Veling, projectleider bij de Vlinderstichting, zal het een en ander vertellen over de eisen die vlinders aan hun leefomgeving stellen om te kunnen overleven. Wat kunnen de gemeente, de natuurbeheerders en uzelf doen om het vlinders naar de zin te maken? Vlinders hebben onze steun momenteel heel hard nodig! Zoals u misschien weet is de gemeente Heusden sinds het jaar van de biodiversiteit ambassadeur van de vlinder.
Paul Kreijger, lid van beide verenigingen, zal het een en ander vertellen over de vlinders die in met name het Vlijmens Ven en de Moerputten te bewonderen zijn. Het gaat o.a. om het pimpernel blauwtje, dat hier na herintroductie gelukkig weer voorkomt. Hij zal ook aandacht geven aan de pas opgerichte vlinderwerkgroep van onze vereniging.
De lezing, waar uiteraard prachtige foto’s van vlinders getoond worden, zal worden afgesloten met een korte video over graslandvlinders.

Zie voor meer informatie over vlinders: www.vlinderstichting.nl

22-12-2010
Conferentie Fair & Green Deal
3 februari 2011, Universiteit Tilburg is er de conferentie Conferentie Fair & Green Deal
Conferentie Fair & Green Deal

13-04-2010
Succesvolle informatieavond over het Ommetje Herpt-Oudheusden
Het is altijd weer spannend of een lezing, excursie of -zoals op 13 april- een informatieavond bezoekers zal trekken! Gelukkig liepen een half uur tevoren de eerste mensen al binnen…de bibliotheek in Oudheusden liep behoorlijk vol. Een aantal raadsleden en ook de nieuwe wethouder Margot Mulder waren aanwezig. Een goede gelegenheid kennis met elkaar te maken!

De avond was een gezamenlijke activiteit van de gemeente, de bibliotheek, het Heusdens Buro voor Toerisme, het Coördinatiepunt Landschapsbeheer van het Brabants Landschap en van de Natuur- en Milieuvereniging.

Na jarenlange voorbereiding was het zover: de lancering van het Ommetje Herpt – Oudheusden. Hermien van Toorenburg gaf in 2006 de eerste aanzet door haar deelname aan een landelijke wedstrijd voor Ommetjes. Na veel overleg en inzet van de genoemde organisaties is nu een eerste uitwerking gerealiseerd. Deze loopt over al bestaande wegen en paden. Hopelijk wordt het Ommetje in de toekomst op enkele punten bijgesteld waardoor een veel fraaier parcours gelopen kan worden.

Wil Dijkstra hield zijn laatste officiële toespraak als wethouder. Als geschiedenisleraar én inwoner van Herpt was dit voor hem een op het lijf geschreven klus.


Cees van der Meijden hield een gloedvol betoog over de ontstaansgeschiedenis van het landschap rondom het Oude Maasje.


Marco Renes van Brabants Landschap lichtte de route van het Ommetje en de wensen voor de toekomst toe. Tevens deed hij – samen met Harrie Smits – een oproep om te komen tot het oprichten van een uilenwerkgroep. Hopelijk gaat deze er komen: Herpt is een uitgelezen omgeving voor de steenuil. Er broeden er nog maar 3000 paar van in Nederland. Alle hulp is welkom!

Bij de officiële overhandiging van het eerste exemplaar aan Hermien werd bekend gemaakt dat alle inwoners van Oudheusden en Herpt de prachtig uitgegeven route in de bus krijgen.

Om 22.00 uur sloot Harry Nijënstein de avond af. Hopelijk gaan veel mensen het Ommetje daadwerkelijk lopen!

klik hier om foto's zien van het Ommetje Herpt.

01-03-2010
Boeiende lezing over vogels
Weet u hoeveel soorten vogels er in de omtrek van ’s-Hertogenbosch en de Langstraat wonen??
Ruim 40 bezoekers van de boeiende lezing in Nieuwkuijk weten dat nu wel!

Bert Verschuren blijkt een boeiende verteller over de vogelwereld. Opgegroeid op een boerderij in de polder bij Raamsdonk , vertrok hij toen hij 23 jaar was naar ’s-Hertogenbosch omdat hij zich niet meer thuis voelde in het veranderende landschap daar. Zijn liefde voor de natuur beleeft hij het meest intens via vogels.

Hun prachtige kleuren, hun geluiden, hun gedrag: het boeit hem mateloos. En dat al 30 jaar lang.
Het was zeker niet louter saai dia’s kijken. Maar luisteren naar zijn verhalen, zijn belevenissen rondom de plaatjes.

Waarom zitten er zoveel vogels in deze streek? Ondermeer omdat het geologisch een speciaal gebied is: in het noorden de Maas en in het zuiden de hogere zandgronden.
Daar tussenin liggen specifieke overgangsgebieden zoals de kwelzones met moerasgebieden als de Moerputten.

Zangvogels, steltlopers, bosvogels, watervogels, roofvogels….veel soorten werden er vertoond.

Soms in een levendige discussie met de kenners in de zaal! Om 10 uur was het tijd om op te houden, Bert had met gemak nog doorverteld.
De bezoekers van de avond kunnen nog deelnemen aan een excursie op 21 maart.

(Ik zal het maar verklappen: 172 soorten heeft hij de afgelopen drie jaar waargenomen. En Bert denkt dat er nog meer soorten bij zullen komen.)

Noor Peters


© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010