Wandelingen

De Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden bestaat in 2012 dertig jaar. Daarom elke maand een natuurgebied binnen onze gemeente in de schijnwerpers.
In dat gebied organiseert de vereniging in die maand ook een wandeling.
Klinkert - Fellenoord - Pestert.

De Drunense Heide, zo heette dit gebied ten noorden van de duinen, ten zuiden van het afwateringskanaal en ten westen van de Duinweg. Veel Drunenaren hadden hier vroeger grond. Hun eigendomskavels liepen in rechte lijn vanaf de Grotestraat zuidwaarts , door de polder tot aan de duinen. Een enkele keer was zo’n kavel erg smal, zo’n twee en een halve meter breed, maar dan wel ruim zes kilometer lang.
Dennenbossen overheersen hier. Zij werden begin vorige eeuw op de hei geplant in de strijd tegen het oprukkende duinzand. Het hout van de dennenbossen leverde vroeger ook geld op. Het ging naar de houthandel en naar de mijnen. En het bleef ook vlak bij, waar de boeren het gebruikten als heiningpalen, stelen voor hun gereedschap en als brandhout.

Natuurmonumenten wil het eentonige naaldbos omvormen tot een aantrekkelijker bos met open plekken en loofbomen, vooral eiken en berken. Bos wat hier meer thuis hoort met struiken als lijsterbes, vuilboom en vlier en met varens en kruiden als onderbegroeiing.

Af en toe struin je hier nog over heidevelden of passeer je ’n oud akkertje. Dit gebied is een rustplaats voor reeën en veel ander wild.
De Klinkert is ’n voormalige boerderij. Hier vlakbij ligt het terrein van de vroegere gemeentecamping van Drunen. In dit gebied met wat grotere open ruimten hoor je in dit jaargetijde vogels zoals de koperwiek, de kramsvogel en zie je sijsjes op de elzenproppen. Konijnen schieten hun holen in of rennen in de verte weg.

In dit parkachtige landschap leven heel andere vogels en dieren dan in de dichte dennenbossen hier omheen. De bomen zijn nu in rust en hebben hun bladeren laten vallen, zodat er geen verdamping kan optreden. Ben je hier op een stralende ochtend dan wordt de stemming nog beter bij het zien van prachtige spinnenwebben, die schitteren in de zon. IJskristallen blinken op de zaaddozen van de kruiden die nog overeind staan. Vele van de holle stengels bieden bescherming aan overwinterende insecten en hun larven. Belangrijk dus dat die blijven staan.

Tegen de avond vliegen hier vaak kleine vlinders. Het zijn mannetjes van de wintervlinders die op zoek zijn naar vrouwtjes. Zo’n vrouwtje is vleugelloos. Ze kan niet vliegen en wacht op een eikenstam tot een mannetje haar bevrucht. Na deze daad sterft het mannetje en het vrouwtje klimt naar de kruin om daar haar eitjes af te zetten. In het voorjaar zien we dan het resultaat. Duizenden rupsen hangen aan een ragdraad. De eiken, die aan deze rupsen gastvrijheid boden, worden vaak helemaal kaal gevreten door hun gasten. Op hun beurt zijn de rupsen weer ’n lekker hapje voor jonge mezen.

Ook onder de schors van dode bomen krioelt het van hier overwinterende insecten en hun eitjes of larven. Die insecten vind je trouwens ook onder al die bladeren. Kijk eens naar de vogels die zorgvuldig de bladeren omdraaien op zoek naar beestjes en larven die zich tussen deze massa half verteerde bladeren schuil en warm houden.
De oude nederzetting Fellenoord ligt midden in Drunense Heide. Aan weerszijden van dit gehucht vind je de oude akkers, ontgonnen op de vroegere heidevelden. ‘n Centrum van schapenteelt was dit vroeger. De uit 1652 daterende monumentale boerderij op Fellenoord nummer vier is in de zestiger jaren van de vorige eeuw aan de sloop ontsnapt. Zij is intussen prachtig gerestaureerd en een onderkomen voor kunstenaars.
De Pestert ligt westelijk van de Fellenoord. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw was dit het jachtterrein van de graven d’Oultremont.
Centraal in dit schitterend open gebied lag aan een grote beukenlaan de voormalige hoeve de Pestert uit de 14e eeuw. Op de schrale grond had de laatste pachter, Jan van Kempen hier ’n gemengd bedrijf. Hij hield er enkele koeien, wat kippen en varkens . Op de schrale grond verbouwde hij rogge, haver en aardappels. De oude boerderij met schuur en bakhuis stortte in 1957 gedeeltelijk in. Een tenminste 150 jaar oude tamme kastanjeboom met een omvang van ruim vier en een halve meter markeert deze oude plek.
Je ziet: dit “natuurgebied van de maand” is een wandeling waard. Datum: zondag 22 januari
Startplaats: parkeerplaats Steegerf in Drunen - het verlengde van de Torenstraat
Aanvang: 10.00 uur Gids: Peter van der Velden

Iedereen is van harte welkom, deelname is gratis. Denk aan goede schoenen!

De traditionele kerstwandeling was weer een succes. Onder de bezielende leiding van Harrie Smits wandelden leden en introducés door de Loonse en Drunense Duinen.

Peter van der Velden vierde het heuglijke feit dat het zijn 3000ste wandeling was.



Foto’s van G. Mouthaan.

De Nacht van de Nacht was een succes….
Ook dit jaar werd er eind oktober aandacht gevraagd voor de toenemende aanwezigheid van kunstlicht ’s nachts.

Voor de zevende keer werd de landelijkeNacht-van-de-Nacht georganiseerd. In Brabant wordt deze actie gecoördineerd door de Brabantse Milieu Federatie.
Wat aantal deelnemers betreft aan de her en der georganiseerde activiteiten kunnen we tevreden zijn: meer dan 3100 mensen in Brabant namen er aan deel. Wandelingen, een vaartocht in de Biesbosch, sterren kijken in ’s-Hertogenbosch, speurtochten naar het nachtleven….
Ook onze vereniging was een van de organisatoren.
Onder leiding van Peter van de Velden wandelden 35 liefhebbers ( de meesten niet-leden ) vanaf café de Klinkert in Drunen langs de Roeivijver, de oude trimbaan en het kanaal. Voor velen onbekend terrein. Een goede gelegenheid dus om er kennis mee te maken!
De lichthinderkaart ( men kon opgeven waar men last heeft van nachtelijke lichthinder ) leverde 120 reacties op. De Brabantse Milieu Federatie gaat nu in overleg met gemeentes en bedrijven om te kijken of daar een oplossing voor gevonden kan worden.
Want daar draait het uiteindelijk om: het nemen van structurele maatregelen om onnodige en hinderlijke verlichting tegen te gaan.
Pas dan kunnen we zeggen dat de Nacht-van-de-Nacht ècht een succes is.

Noor Peters – van Dijk

De Venkantbrug is gerestaureerd en staat er schitterend bij!
Een mooie aanleiding om Peter van der Velden te vragen weer eens een rondleiding door de Moerputten te geven.
Op zondagmorgen 17 april verzamelden zich een 14-tal enthousiaste mensen in de stralende ochtendzon. Een mooi begin van de dag!
Het natuurgebied de Moerputten dankt zijn naam aan de drassige veengrond, ook wel ‘moer’ genoemd. Veen is een natte en sponsachtige grondsoort, opgebouwd uit plantaardig materiaal. In gedroogde vorm is deze brandstof bekend als turf. Tot in het begin van de twintigste eeuw werd er in de Moerputten laagveen gestoken. Hierdoor ontstonden er een grote plas.
De spoorbrug die in 1885 over de plas werd aangelegd maakte deel uit van het Halve Zolenspoorlijntje tussen Lage Zwaluwe en ’s-Hertogenbosch. Bij de aanleg hield men nog rekening met een dubbel spoor ( aan de pijlers nog te zien ). Het bleef bij enkelspoor: vandaag de naam Halve Zolenlijn! Anderen verklaren de naam door de halfproducten die erover vervoerd werden of zelfs door de lage snelheid van de trein – meer iets voor halve garen….
Na 1972 reed de laatste goederentrein over het spoor. Door de toename van het autoverkeer zag de Nederlandse Spoorwegen geen toekomst meer voor deze onrendabele lijn.
De Moerputten werd een rustig gebied, niet geschikt voor landbouw. Een paradijs voor planten en dieren. Nu de Venkantbrug ook gerestaureerd is kunnen wandelaars volop van de rust en de schitterende natuur genieten.
En dat deden we dan ook op die zondagmorgen!
( informatie uit: de Moerputtenbrug – historie en natuur )



klik op de foto voor meer foto's van deze wandeling

Een sprookje….
Dat is het eerste woord dat me te binnen schiet als ik denk aan de wandeling die we Tweede Kerstdag maakten met zo’n twintig leden van de vereniging.
Een dik pak sneeuw bedekte Heusden. Een landschap in feesttooi. Grote plakken sneeuw op de takken van de dennenbomen als de versiering van een levende kerstkaart.
Sporen van dieren die al voor ons de buurt hadden verkend. Alle geluiden werden gedempt.
Harrie voerde ons door deze prachtige wereld.
Dank je wel!

Noor Peters

In een prachtig, sprookjesachtig sneeuwlandschap genoten een twintigtal leden van de vereniging op Tweede Kerstdag van de traditionele kerstwandeling onder leiding van Harrie Smits.


klik hier voor meer foto's

Een sprookje….
Dat is het eerste woord dat me te binnen schiet als ik denk aan de wandeling die we Tweede Kerstdag maakten met zo’n twintig leden van de vereniging.Een dik pak sneeuw bedekte Heusden. Een landschap in feesttooi. Grote plakken sneeuw op de takken van de dennenbomen als de versiering van een levende kerstkaart.
Sporen van dieren die al voor ons de buurt hadden verkend.
Alle geluiden werden gedempt.
Harrie voerde ons door deze prachtige wereld.

Dank je wel!

Noor Peters

De wisseling van zomer- naar wintertijd is aanleiding voor milieu- en natuurorganisaties om aandacht te vestigen op de schoonheid van de echte duisternis. Het donker wordt bedreigd door lichtvervuiling en heeft onder meer tot gevolg dat nachtdieren ontregeld raken.
Het beste kun je dat gewaar worden door je bij donker in de natuur te begeven en ook de natuur- en milieuvereniging gemeente Heusden sluit zich aan bij de landelijke wandeltochten die in ons land worden georganiseerd. Dit jaar trok de nacht van de nacht landelijk meer dan 25.000 belangstellenden.

Ongeveer 50 deelnemers verzamelden zich zaterdagavond om 21.30 uur bij café De Klinkert in Drunen voor een wandeling van twee uur door de Drunense Duinen. Twee mannen die blindelings hun weg weten in het bos- en duingebied, Paul Kreijger en Peter van de Velden, leidden ons door de duisternis.

Van De Klinkert via het Steegerf liepen we door het bos naar de Fellenoord. We hadden eerst weinig oog voor de natuur omdat het ontwijken van diepe plassen en takken op de weg onze uiterste behendigheid vroegen. Enkele dames met witte bovenkleding werden op de hielen gevolgd, omdat zij een baken waren in de duisternis!

In de oude boerderij de Fellenoord wachtte ons een verrassing. De boerderij was speciaal voor ons geopend om de tentoonstelling aldaar te bekijken. Twee exposanten, Meine Jansma en Ellen Gieles, toonden beelden, collages, schilderijen en tekeningen.
Hierna vervolgden we onze tocht richting duingebied. Onderweg werden we nog opmerkzaam gemaakt op het leefgebied van 12 soorten nachtvlinders.
Om een goed beeld te vormen van de lichtvervuiling beklommen we een duin en aanschouwden eerst een prachtige hemel met heldere sterren. Volgens Peter werd een van die sterren Jupiler genoemd!

Aan de horizon rondom was de lichtvervuiling goed waar te nemen, hoewel een lichte nevel de oorzaak was van een wat diffuus effect.
Van het duin gingen we weer in de richting van de Klinkert waar de tocht eindigde. We waren twee uur onderweg geweest en hadden bijna acht kilometer afgelegd. Het café was helaas gesloten, waarop de deelnemers na een bedankje aan de begeleiders weer huiswaarts togen.

De meeste mensen hadden het ook wel goed gehad. De wandeling was pittig door het hoge looptempo en de (onzichtbare) obstakels als plassen, kuilen en boomtakken.
Het was een bijzondere ervaring in meerdere opzichten. Het lopen in een donker bos waar je geen hand voor ogen ziet en het open duingebied met lichtschijnsel van de omringende woongebieden. Het doel van de wandeling, het gewaar worden van de lichtvervuiling en het bewust worden van de effecten, werd ruimschoots gehaald.

Karel van Dam
nacht van de nacht

Struinen, weg van de gebaande paden en vrij van motorisch verkeer.

Het werd een pracht avond, donderdag 15 juli 2010.

Het was druk op het terras van café de Ploeg. Veel bekenden, leden van de vereniging, politieke belangstelling, buurtgenoten : kortom een gezellige boel.
Jan en Els van café de Ploeg hadden het er druk mee.
Harrie Smits had een mooie tafel gemaakt met informatiemateriaal over uilen.
We maakten groepsfoto’s in verschillende samenstelling en waren blij met de realisatie van het Ommetje. Noor Peters, Inge Sprangers, Patricia Lardinois en mijn persoon en ook samen met Cees van de Meijden en Marco Renes.

Ferdinand ter Schure had zich helaas laten excuseren, maar moet genoemd worden als belangrijke motor achter het initiatief. We waren hier op uitnodiging van de wethouder voor Recreatie en Toerisme, Margo Mulder om samen met belangstellenden de opening van het Ommetje Herpt en Oudheusden feestelijk te vieren door met haar te gaan lopen.

Daar ging de sliert lopers, eerst door Herpt.

We passeerden het nieuw geplaatste bankje net buiten Herpt. Cees souffleerde mij dat ik toch echt iets moest zeggen over het bos aan het eind van de Spieringstraat. Achterlangs Oudheusden richting de Herptseweg. Voorbij de toegangsweg naar de oude begraafplaats. Op de begraafplaats zag Cees zijn kans schoon een lans te breken voor het Oude Maasje en de rol die het speelt in het landschap.

De bezinning kwam op het volkstuincomplex. Het was vrijwel windstil geworden en de zon stond al laag. Iedereen kreeg in het kader van Waterrijk Heusden een flesje water aangereikt. Er stonden wat banken klaar en anders in het gras zittend, kon er geluisterd worden naar Legs Boelen en zijn kompanen Hans Arends en Erik Pullens.

Wethouder Margo Mulder nam het woord en memoreerde de lange weg die het Ommetje is gegaan. Ook zij is overtuigd dat kennis over de eigen woonomgeving de betrokkenheid van de inwoners vergroot. Zij verraste mij met het verzoek om de laatste handeling te verrichten. Door het verwijderen van de ketting om het klaphek werd het maken van het Ommetje mogelijk.

De wandeling werd in opperbeste stemming vervolgd. Links en rechts werd mij toevertrouwd dat zoiets leuks toch eigenlijk heel bijzonder was. Terug bij café de Ploeg werd ik door veel deelnemers bedankt. Ook vielen er geluiden te beluisteren over het vervolmaken en het uitbreiden van de route.



Deze geluiden smaken naar meer. De route waarmee ik destijds heb meegedaan aan de wedstrijd van Landschapsbeheer Nederland bestond uit grote stukken niet-gebaande paden. Struinen langs de waterkant, weg van het motorisch verkeer

Dat is wat mij voor ogen staat en wat ik zie als doel. Voor alsnog denk ik dat we blij moeten zijn met wat we als vereniging bereikt hebben en dat wil ik verder gaan uitdragen.



Via de evenementenkalender op de website van het Heusdens Buro voor Toerisme www.rijkheusden.nl krijg ik de gelegenheid om bekend te maken op welke data belangstellenden met mij kunnen meelopen.

Ik ben door buurtgenoten aangesproken met het voorstel om gezamenlijk het Ommetje te gaan lopen en zo elkaar meer te vertellen over hoe het vroeger was.

Verder lijkt het mij een goed idee om samen met de vereniging de politiek te benaderen over het vervolmaken van het Ommetje en de ontwikkeling van nieuwe Ommetjes die de geschiedenis van het Oude Maasje en het verband tussen de Maasdorpen vertellen.



Hermien van Toorenburg-van Nimwegen.

klik hier voor meer foto's